top of page
WhatsApp Image 2025-09-11 at 15.14.54.jpeg
  • Whatsapp
  • Instagram
  • Facebook
  • X
  • YouTube

घर खरेदी करताना काय खबरदारी घ्यायची?

  • Writer: Avinash Jagtap
    Avinash Jagtap
  • 7 hours ago
  • 5 min read

Things to check before purchasing a property
First Time Home Buying

🏠 घर खरेदी करताना योग्य नियोजन का महत्त्वाचे आहे?

घर खरेदी करताना योग्य नियोजन करणे अत्यंत महत्त्वाचे असते, कारण हा आयुष्यातील सर्वात मोठ्या आर्थिक निर्णयांपैकी एक असतो. योग्य नियोजन केल्यास बजेट नियंत्रणात राहते आणि अनावश्यक कर्जबाजारी होण्यापासून बचाव होतो. घराची किंमत, कर्जाचे हप्ते, नोंदणी खर्च आणि भविष्यातील देखभाल खर्च यांचा आधी विचार केल्यास आर्थिक ताण कमी होतो. तसेच योग्य लोकेशन, कायदेशीर कागदपत्रे आणि बांधकाम गुणवत्ता तपासण्यासाठी वेळ मिळतो. घाईघाईत घेतलेला निर्णय भविष्यात अडचणी निर्माण करू शकतो, त्यामुळे शांतपणे विचार करून, माहिती गोळा करून आणि तज्ज्ञांचा सल्ला घेऊन नियोजन करणे आवश्यक आहे.

💰 बजेट आणि आर्थिक तयारी

घर खरेदी करताना बजेट आणि आर्थिक तयारी ही सर्वात महत्त्वाची पायरी असते. सर्वप्रथम आपल्या उत्पन्न, मासिक खर्च आणि बचतीचा आढावा घ्यावा. घराची फक्त खरेदी किंमत नव्हे तर स्टॅम्प ड्युटी, नोंदणी शुल्क, इंटिरियर, मेंटेनन्स आणि इतर लपलेले खर्च यांचाही विचार करणे आवश्यक आहे. गृहकर्ज घेणार असाल तर EMI आपल्या उत्पन्नाच्या मर्यादेत असावा, जेणेकरून भविष्यात आर्थिक ताण येऊ नये. आकस्मिक खर्चासाठी थोडी बचत वेगळी ठेवणेही शहाणपणाचे ठरते. योग्य आर्थिक नियोजन केल्यास घर खरेदीचा निर्णय सुरक्षित आणि तणावरहित होतो.

📊 स्वतःचे बजेट कसे ठरवावे

स्वतःचे बजेट ठरवताना सर्वप्रथम आपल्या मासिक उत्पन्न आणि खर्च यांची स्पष्ट नोंद घ्यावी. घरखर्च, शिक्षण, आरोग्य, विमा आणि इतर नियमित देयके वजा केल्यानंतर किती रक्कम शिल्लक राहते हे पाहणे आवश्यक आहे. त्यानंतर घरासाठी किती डाउन पेमेंट देता येईल आणि किती कर्ज घ्यावे लागेल याचा अंदाज घ्यावा. EMI अशी ठरवावी की ती उत्पन्नाच्या सुमारे 30 ते 40 टक्क्यांपेक्षा जास्त नसावी. भविष्यातील आकस्मिक खर्च आणि बचत यांचाही विचार करणे गरजेचे आहे. योग्य गणित आणि नियोजन केल्यास बजेट संतुलित राहते आणि आर्थिक ताण टाळता येतो.

home loan
HOME LOAN

🏦 गृहकर्ज घेताना घ्यायची खबरदारी

गृहकर्ज घेताना सर्वप्रथम व्याजदर स्थिर आहे की बदलणारा आहे हे समजून घ्यावे. कमी EMI पाहून लगेच निर्णय घेऊ नये, तर एकूण परतफेड किती होईल याची गणना करावी. कर्जाचा कालावधी जास्त असेल तर व्याज जास्त भरावे लागते, त्यामुळे आपल्या उत्पन्नानुसार योग्य कालावधी निवडणे महत्त्वाचे आहे. बँकेचे प्रोसेसिंग शुल्क, प्रीपेमेंट चार्ज आणि इतर अटी नीट वाचाव्यात. EMI आपल्या मासिक उत्पन्नाच्या मर्यादेत राहील याची खात्री करावी, जेणेकरून भविष्यात आर्थिक ताण येणार नाही. सर्व कागदपत्रे काळजीपूर्वक तपासूनच कर्ज करारावर स्वाक्षरी करावी.

📍 लोकेशन निवडताना लक्षात ठेवण्याच्या गोष्टी

लोकेशन निवडताना घराजवळील मूलभूत सुविधा सर्वप्रथम तपासणे आवश्यक आहे. शाळा, कॉलेज, हॉस्पिटल, बाजारपेठ आणि सार्वजनिक वाहतूक सहज उपलब्ध आहे का हे पाहावे. कामाच्या ठिकाणापासूनचे अंतर आणि रोजच्या प्रवासाचा वेळ याचाही विचार करणे महत्त्वाचे आहे. परिसर सुरक्षित आहे का, पाणी व वीज पुरवठा नियमित आहे का, तसेच भविष्यात त्या भागाचा विकास होण्याची शक्यता आहे का, हे जाणून घ्यावे. शांत वातावरण, स्वच्छ परिसर आणि चांगली कनेक्टिव्हिटी असल्यास राहणीमान अधिक सोयीस्कर होते. योग्य लोकेशन निवडल्यास घराची किंमत भविष्यात वाढण्याची शक्यता देखील जास्त असते.

🏫 शाळा, हॉस्पिटल आणि वाहतूक सुविधा

घर खरेदी करताना शाळा, हॉस्पिटल आणि वाहतूक सुविधा जवळ असणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. कुटुंबात लहान मुले असतील तर चांगल्या शाळा आणि कॉलेज सहज पोहोचण्याच्या अंतरावर असणे सोयीचे ठरते. आपत्कालीन परिस्थितीत जवळ हॉस्पिटल किंवा क्लिनिक उपलब्ध असणे सुरक्षिततेसाठी गरजेचे आहे. तसेच बसस्टॉप, रेल्वे स्टेशन किंवा मेट्रोसारखी सार्वजनिक वाहतूक सुविधा असल्यास रोजचा प्रवास सोपा आणि वेळेची बचत करणारा ठरतो. योग्य सुविधा असलेले लोकेशन निवडल्यास दैनंदिन जीवन अधिक आरामदायक होते आणि घराची भविष्यातील किंमत वाढण्याची शक्यता देखील अधिक असते.

📑 कायदेशीर कागदपत्रांची पडताळणी

घर खरेदी करताना कायदेशीर कागदपत्रांची पडताळणी करणे अत्यंत आवश्यक आहे. सर्वप्रथम मालकी हक्क स्पष्ट आहे का आणि मालमत्तेवर कोणताही वाद नाही ना, हे तपासावे. विक्री करार, मालमत्ता कार्ड, 7/12 उतारा, बांधकाम परवानगी आणि पूर्णता प्रमाणपत्र यांसारखी कागदपत्रे नीट पाहणे गरजेचे आहे. नवीन प्रकल्प असल्यास तो संबंधित प्राधिकरणाकडे नोंदणीकृत आहे का, हेही खात्री करून घ्यावे. शक्य असल्यास अनुभवी वकिलाकडून सर्व कागदपत्रांची तपासणी करून घ्यावी. योग्य पडताळणी केल्यास भविष्यातील कायदेशीर अडचणी आणि आर्थिक नुकसान टाळता येते.

📜 मालकी हक्काची कागदपत्रे

मालकी हक्काची कागदपत्रे घर खरेदी करताना सर्वात महत्त्वाची असतात. या कागदपत्रांमधून मालमत्तेचा खरा मालक कोण आहे आणि त्यावर कोणताही कायदेशीर वाद नाही याची खात्री होते. विक्री करार (Sale Deed), 7/12 उतारा, मालमत्ता कार्ड, मागील व्यवहारांची नोंद आणि बांधकाम परवानगी यांची तपासणी करणे आवश्यक आहे. कागदपत्रांमध्ये नाव, पत्ता आणि क्षेत्रफळ यांची माहिती अचूक आहे का हे पाहावे. शक्य असल्यास अनुभवी वकिलाकडून सर्व कागदपत्रांची पडताळणी करून घ्यावी. योग्य मालकी हक्काची खात्री केल्यास भविष्यातील कायदेशीर अडचणी टाळता येतात आणि व्यवहार सुरक्षित राहतो.

🏢 RERA नोंदणीचे महत्त्व

RERA नोंदणीचे महत्त्व घर खरेदी करताना खूप मोठे आहे. RERA म्हणजे रिअल इस्टेट नियामक प्राधिकरण, जे खरेदीदारांच्या हक्कांचे संरक्षण करते. एखादा प्रकल्प RERA अंतर्गत नोंदणीकृत असल्यास त्याची माहिती अधिकृत संकेतस्थळावर उपलब्ध असते, त्यामुळे पारदर्शकता वाढते. बिल्डरने प्रकल्प वेळेत पूर्ण करणे, ठरलेल्या सुविधांचा पुरवठा करणे आणि चुकीची माहिती न देणे याची जबाबदारी त्याच्यावर असते. जर ताबा उशिरा मिळाला किंवा नियमांचे उल्लंघन झाले, तर खरेदीदार तक्रार करू शकतो. त्यामुळे RERA नोंदणी तपासणे म्हणजे सुरक्षित आणि विश्वासार्ह गुंतवणुकीकडे टाकलेले महत्त्वाचे पाऊल आहे.

🧱 घराची बांधकाम गुणवत्ता

घराची बांधकाम गुणवत्ता तपासणे घर खरेदी करताना अत्यंत महत्त्वाचे असते कारण भविष्यातील सुरक्षितता आणि टिकाऊपणा यावर याचा मोठा परिणाम होतो. घरात वापरलेले बांधकाम साहित्य, स्ट्रक्चरल स्ट्रेंथ, भिंती, छत, पाणी व विजेचा पुरवठा आणि ड्रेनेज प्रणाली यांची नीट तपासणी करणे आवश्यक आहे. शक्य असल्यास अनुभवी अभियंता किंवा तांत्रिक सल्लागाराला घर पाहण्यासाठी बोलावावे. बांधकामाच्या गुणवत्ता दोषांमुळे भविष्यात मोठा आर्थिक आणि वेळेचा ताण येऊ शकतो. योग्य बांधकाम गुणवत्ता असलेले घर सुरक्षित, आरामदायक आणि दीर्घकाळ टिकणारे असते, जे घर खरेदी करण्याच्या निर्णयाला अधिक मूल्य देते.

🏗 साहित्य आणि स्ट्रक्चर तपासणी

घर खरेदी करताना साहित्य आणि स्ट्रक्चरची तपासणी करणे अत्यंत आवश्यक आहे. वापरलेले साहित्य उच्च दर्जाचे आणि टिकाऊ आहे की नाही, याची खात्री करावी. भिंती, छत, फाउंडेशन आणि पायाभूत संरचना मजबूत आहेत का, हे तांत्रिक सल्लागाराकडून तपासावे. पाणीपुरवठा, विजेचे वायरिंग आणि ड्रेनेज यंत्रणा नीट कार्यरत आहेत की नाही, याची प्रत्यक्ष पाहणी करणे गरजेचे आहे. खराब बांधकाम किंवा कमी दर्जाचे साहित्य भविष्यात मोठे दुरुस्तीचे खर्च आणि सुरक्षिततेच्या समस्या निर्माण करू शकते. योग्य साहित्य आणि मजबूत स्ट्रक्चर असलेले घर दीर्घकाळ टिकते आणि घर खरेदीतील गुंतवणूक सुरक्षित बनवते.

💵 कर, शुल्क आणि लपलेले खर्च

घर खरेदी करताना कर, शुल्क आणि लपलेले खर्च यांची पूर्ण माहिती असणे अत्यंत गरजेचे आहे. घराची खरेदी किंमत फक्त मुख्य खर्च नसते; त्यासोबत स्टॅम्प ड्युटी, नोंदणी शुल्क, गृहकर्ज प्रोसेसिंग फी, मेंटेनन्स डिपॉझिट, पार्किंग शुल्क आणि इतर सेवा शुल्क लागतात. अनेक वेळा खरेदीदरम्यान लपलेले खर्च लक्षात न येताच निर्णय घेतला जातो, ज्यामुळे आर्थिक ताण निर्माण होऊ शकतो. त्यामुळे कराराआधी सर्व खर्चाची यादी तयार करावी आणि त्यानुसार बजेट ठरवावे. स्पष्ट माहिती असणे खरेदीदारासाठी सुरक्षित ठरते आणि भविष्यात आर्थिक गैरसोयी टाळण्यास मदत करते.

📝 ताबा (Possession) आणि करार

घर खरेदी करताना ताबा (Possession) आणि करार या दोन्ही गोष्टींची काळजीपूर्वक तपासणी करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. ताबा मिळण्याची तारीख करारात स्पष्ट नमूद असावी, आणि उशीर झाल्यास बिल्डरकडून भरपाईची तरतूद असावी. करारामध्ये घराची किंमत, पेमेंट शेड्यूल, बांधकामाची गुणवत्ता, सोयी-सुविधा आणि इतर अटी स्पष्ट असाव्यात. कोणतेही गोपनीय शुल्क किंवा अटी समाविष्ट असतील तर त्या आधीच समजून घ्याव्यात. करारावर स्वाक्षरी करण्यापूर्वी वकीलाची सल्ला घेणे फायदेशीर ठरते. योग्य ताबा आणि स्पष्ट करार घेतल्यास भविष्यात कायदेशीर आणि आर्थिक अडचणी टाळता येतात, आणि घर खरेदी सुरक्षित आणि विश्वासार्ह ठरते.

❌ घर खरेदी करताना होणाऱ्या सामान्य चुका

घर खरेदी करताना अनेक सामान्य चुका खरेदीदार करतात, ज्यामुळे भविष्यात अडचणी निर्माण होऊ शकतात. अनेकजण भावनांच्या आधारे घर निवडतात आणि बजेट किंवा आर्थिक तयारीकडे लक्ष देत नाहीत. काही वेळा कायदेशीर कागदपत्रांची नीट तपासणी न करता घर खरेदी होते, ज्यामुळे मालकी हक्क किंवा बांधकामासंबंधी समस्या उद्भवतात. फक्त किंमत किंवा बाह्य देखाव्यावर भर देणे आणि भविष्यातील गरजा न विचारणे ही देखील सामान्य चूक आहे. बिल्डर किंवा विक्रेत्याच्या विश्वासार्हतेची तपासणी न करणे आणि लपलेले खर्च न जाणून घेणे देखील अडचणी निर्माण करतात. सावधगिरी न घेतल्यास मोठा आर्थिक आणि कायदेशीर ताण येऊ शकतो.

👨‍💼 घर खरेदी करताना काय खबरदारी घ्यायची? – तज्ज्ञांचा सल्ला

घर खरेदी करताना तज्ज्ञांचा सल्ला घेणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. ते घराची कायदेशीर स्थिती, मालकी हक्क, RERA नोंदणी आणि कागदपत्रांची पडताळणी करून सुरक्षित निर्णय घेण्यास मदत करतात. तसेच घराची बांधकाम गुणवत्ता, साहित्य आणि स्ट्रक्चरल स्थिरता तपासण्यास तज्ज्ञ मार्गदर्शन करतात. बजेट आणि गृहकर्जाच्या अटींबाबत योग्य सल्ला घेतल्यास आर्थिक ताण टाळता येतो. लोकेशन, सुविधा आणि भविष्यातील विकासाच्या बाबतीत तज्ज्ञांचे मार्गदर्शन निर्णय अधिक शहाणपणाचा बनवते. तज्ज्ञांचा सल्ला घेऊन निर्णय घेतल्यास घर खरेदी सुरक्षित, विश्वासार्ह आणि दीर्घकालीन फायदेशीर ठरते, आणि भविष्यातील अनपेक्षित अडचणी टाळता येतात.

निष्कर्ष

घर खरेदी हा फक्त व्यवहार नसून आयुष्यभराचा निर्णय असतो. त्यामुळे घर खरेदी करताना काय खबरदारी घ्यायची? हे समजून घेऊन प्रत्येक पायरी विचारपूर्वक उचलली, तर तुमचे स्वप्नातील घर सुरक्षित आणि समाधानकारक ठरेल. Contact Details :  Moshi office:  Call / WhatsApp: 9699865349   Location: https://share.google/6mrkzCung6SasmPXb


 
 
 

Comments


bottom of page